KISIM VII: EKLER

Kontrol Listeleri, Şablonlar, Bağlantılar, Kaynakça

İnsan Hakları Hukuku Çalışma Grubu — Nisan 2026

EK 1: SÜRE HESAPLAMA TABLOSU

Aşağıdaki tablo, başvuru sürelerinin özetini sunar:

EK 2: BAŞVURU KONTROL LİSTELERİ

2.1. AYM Bireysel Başvuru Kontrol Listesi

• Başvuru formu eksiksiz dolduruldu mu?

• Başvuru harcı yatırıldı mı (veya adli yardım talep edildi mi)?

• Vekâletname eklendi mi (avukatla başvuru yapılıyorsa)?

• Kesinleşme kararının onaylı örneği eklendi mi?

• Tüm yargılama sürecindeki kararların (ilk derece, istinaf, temyiz) kopyaları eklendi mi?

• İhlal iddiaları Anayasa ve AİHS maddeleriyle belirtildi mi?

• Somut olgular kronolojik sırayla anlatıldı mı?

• Her ihlal iddiası dört adımlı modelle argümante edildi mi?

• Tazminat talebi varsa miktar ve gerekçesi belirtildi mi?

• 30 günlük süre içinde başvuru yapıldı mı?

• Tedbir talebi varsa ayrıca gerekçelendirildi mi?

2.2. AİHM Başvuru Kontrol Listesi

• AİHM resmi başvuru formu kullanıldı mı?

• İçtüzük md. 47'deki tüm bölümler dolduruldu mu?

• Başvurucu bilgileri, davalı devlet, olaylar, ihlal iddiaları, iç hukuk yolları, talepler eksiksiz mi?

• Tüm destekleyici belgeler kronolojik listeyle eklendi mi?

• Belgelerin kopyaları tarih sırasıyla numaralandırıldı mı?

• 4 aylık süre içinde başvuru gönderildi mi?

• Md. 39 tedbir talebi gerekiyorsa başvuruyla birlikte yapıldı mı?

• Dosya fazla uzun değil mi (toplam 20 sayfayı aşmamalıdır — İçtüzük tavsiyesi)?

EK 3: FAYDALI BAĞLANTILAR

3.1. AYM

AYM Kararlar Bilgi Bankası — Tüm bireysel başvuru kararlarının tam metni

AYM Bireysel Başvuru Sayfası — Başvuru formu, kılavuz, sıkça sorulan sorular

AYM Emsal Kararlar — Hak bazında emsal karar derlemeleri

3.2. AİHM

HUDOC — AİHM Karar Veritabanı — Tüm AİHM kararlarının tam metni

AİHM Başvuru Sayfası — Başvuru formu ve kılavuz

AİHM İçtihat Rehberleri (Türkçe) — Madde bazında içtihat özetleri

Bakanlar Komitesi — Karar İzleme — AİHM kararlarının uygulanma durumu

3.3. Diğer Kaynaklar

Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi — AİHS rehberlerinin Türkçe çevirileri

Venedik Komisyonu — Anayasa hukuku ve demokrasi standartları

Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) — İşkence ve kötü muamele raporları

İnsan Hakları Derneği (İHD) — İnsan hakları ihlal raporları

Uluslararası Af Örgütü (Amnesty) — Türkiye raporları

Human Rights Watch — Türkiye raporları

EK 4: KAYNAKÇA

Bu rehberde atıfta bulunulan temel kaynaklar:

AİHM Kararları (Alfabetik)

Akgün/Türkiye, B.No: 19699/18, 20.7.2021

Aksoy/Türkiye, B.No: 21987/93, 18.12.1996

Alparslan Altan/Türkiye, B.No: 12778/17, 16.4.2019

Assenov ve diğerleri/Bulgaristan, B.No: 24760/94, 28.10.1998

Demirtaş/Türkiye (No. 2) [BD], B.No: 14305/17, 22.12.2020

Dink/Türkiye, B.No: 2668/07, 14.9.2010

İncal/Türkiye [BD], B.No: 22678/93, 9.6.1998

Kavala/Türkiye, B.No: 28749/18, 10.12.2019

McCann ve diğerleri/Birleşik Krallık [BD], B.No: 18984/91, 27.9.1995

Opuz/Türkiye, B.No: 33401/02, 9.6.2009

Öcalan/Türkiye [BD], B.No: 46221/99, 12.5.2005

Pişkin/Türkiye, B.No: 33399/18, 15.12.2020

Salduz/Türkiye [BD], B.No: 36391/02, 27.11.2008

Salman/Türkiye [BD], B.No: 21986/93, 27.6.2000

Selmouni/Fransa [BD], B.No: 25803/94, 28.7.1999

Soering/Birleşik Krallık, B.No: 14038/88, 7.7.1989

TBKP ve diğerleri/Türkiye [BD], B.No: 19392/92, 30.1.1998

Yüksel Yalçınkaya/Türkiye [BD], B.No: 15669/20, 26.9.2023

AYM Kararları (Kronolojik)

Ramazan Aras, B.No: 2012/239, 2.7.2013

Serpil Kerimoğlu ve diğerleri, B.No: 2012/752, 17.9.2013

Tahir Canan, B.No: 2012/969, 18.9.2013

Mustafa Ali Balbay, B.No: 2012/1272, 4.12.2013

Mehmet Haberal, B.No: 2012/849, 4.12.2013

Cezmi Demir ve diğerleri, B.No: 2013/293, 17.7.2014

Şahin Alpay, B.No: 2016/16092, 11.1.2018

Mehmet Hasan Altan, B.No: 2016/23672, 11.1.2018

Şahin Alpay (2) [GK], B.No: 2018/3007, 15.3.2018

Kadri Enis Berbeроğlu (3) [GK], B.No: 2020/32949, 21.1.2021

REHBER SONU

Bu rehber, AYM ve AİHM bireysel başvuru sürelerini başlangıçtan sona kadar kapsamlı biçimde ele almayı amaçlamıştır. 7 ana kısım, 33 bölüm, 18 örnek dosya ve kapsamlı ekler içermektedir.

Rehberin güncelliğini koruması için, AYM ve AİHM içtihatlarının düzenli olarak takip edilmesi şarttır. Özellikle Yalçınkaya kararının iç hukuka yansımaları, AYM'nin bu karara nasıl tepki vereceği ve Bakanlar Komitesi denetim süreci yakından izlenmelidir.