KISIM VI-B: ÖRNEK DOSYALAR

FETÖ Dışı 8 Anonimleştirilmiş Senaryo

İnsan Hakları Hukuku Çalışma Grubu — Nisan 2026

KISIM VI-B HAKKINDA

Bu kısım, FETÖ yargılamaları dışındaki farklı hak ihlali senaryolarını ele alır: siyasetçi tutuklanması, gazeteci tutuklanması, sosyal medya mahkûmiyeti, toplantı özgürlüğü, uzun tutukluluk, sınır dışı/iade, aile içi şiddet ve KHK ile ihrac. Her dosya aynı şablonu izler.

ÖRNEK DOSYA 11: HDP BELEDİYE BAŞKANI — Tutuklanma + Görevden Alma

İhlal İddiaları

Md. 5/1 (kuvvetli suç şüphesi eksikliği); md. 10 (siyasi ifade özgürlüğü); Prot. 1 md. 3 (serbest seçim hakkı — seçilmiş temsilcinin görevden alınması); md. 18 (tutuklamanın siyasi amaçlı olduğu iddiası); md. 11 (örgütlenme özgürlüğü)

Başvuru Stratejisi

Çoklu çerçeveleme stratejisi uygulanmalıdır. Dört adımlı model: hakkın tespiti → ilgili içtihat standardı → somut olaya uygulama → sonuç.

Temel Dayanak

Dayanak içtihatlar: Demirtaş (No. 2) BD, Kavala/Türkiye

ÖRNEK DOSYA 12: GAZETECİ — Uzun Tutukluluk + İfade Özgürlüğü

İhlal İddiaları

Md. 5/1 + 5/3 (uzun tutukluluk); md. 10 (gazetecilik faaliyetlerine dayanan tutuklama — basın özgürlüğü); md. 6/2 (masumiyet karinesi — devlet yetkililerinin basın açıklamaları); md. 18 (tutuklamanın gazeteciliği susturmaya yönelik olduğu)

Başvuru Stratejisi

Çoklu çerçeveleme stratejisi uygulanmalıdır. Dört adımlı model: hakkın tespiti → ilgili içtihat standardı → somut olaya uygulama → sonuç.

Temel Dayanak

Dayanak içtihatlar: Şahin Alpay/Türkiye, Mehmet Hasan Altan/Türkiye, Dink/Türkiye

ÖRNEK DOSYA 13: SOSYAL MEDYA KULLANICISI — Terör Propagandası

İhlal İddiaları

Md. 10 (ifade özgürlüğü — sosyal medya paylaşımının terör propagandası sayılması); md. 7 (öngörülebilirlik — TMK md. 7/2'nin geniş yorumu); md. 6/1 (gerekçeli karar hakkı)

Başvuru Stratejisi

Çoklu çerçeveleme stratejisi uygulanmalıdır. Dört adımlı model: hakkın tespiti → ilgili içtihat standardı → somut olaya uygulama → sonuç.

Temel Dayanak

Dayanak içtihatlar: Kula/Türkiye, Kızılyürek/Türkiye

ÖRNEK DOSYA 14: TOPLANMA ÖZGÜRLÜĞÜ — Gösteriye Müdahale

İhlal İddiaları

Md. 11 (barışçıl toplanma özgürlüğü); md. 3 (orantısız polis müdahalesi — biber gazı ve plastik mermi); md. 13 (etkili başvuru hakkı — polis müdahalesine karşı etkili şikâyet yolu yokluğu)

Başvuru Stratejisi

Çoklu çerçeveleme stratejisi uygulanmalıdır. Dört adımlı model: hakkın tespiti → ilgili içtihat standardı → somut olaya uygulama → sonuç.

Temel Dayanak

Dayanak içtihatlar: Gün ve diğerleri/Türkiye

ÖRNEK DOSYA 15: UZUN TUTUKLULUK + DELİLLERE ERİŞİM ENGELİ

İhlal İddiaları

Md. 5/1 + 5/3 (3 yıl 2 ay tutukluluk — makul süreyi aşma); md. 5/4 (soruşturma dosyasına erişim engeli — CMK md. 153 gizlilik kararı); md. 6/3-b (savunma hazırlığı için yeterli imkân sağlanmaması); md. 5/5 (beraat sonrası tazminat — CMK md. 141)

Başvuru Stratejisi

Çoklu çerçeveleme stratejisi uygulanmalıdır. Dört adımlı model: hakkın tespiti → ilgili içtihat standardı → somut olaya uygulama → sonuç.

Temel Dayanak

Dayanak içtihatlar: Akgün/Türkiye, Balbay AYM kararı

ÖRNEK DOSYA 16: SINIR DIŞI / İADE — Geçici Tedbir

İhlal İddiaları

Md. 3 (Soering doktrini — gönderileceği ülkede işkence/kötü muamele riski); md. 5/1-f (geri gönderme merkezinde alıkonulma süresi); md. 13 (sınır dışı kararına karşı etkili başvuru yolu); md. 8 (aile hayatına müdahale)

Başvuru Stratejisi

Çoklu çerçeveleme stratejisi uygulanmalıdır. Dört adımlı model: hakkın tespiti → ilgili içtihat standardı → somut olaya uygulama → sonuç.

Temel Dayanak

Dayanak içtihatlar: Soering/BK, Mamatkulov/Türkiye BD

ÖRNEK DOSYA 17: AİLE İÇİ ŞİDDET — Devletin Koruma Yükümlülüğü

İhlal İddiaları

Md. 2 + md. 3 (yaşam hakkı ve kötü muamele yasagı — devletin pozitif yükümlülüğü: Osman + Opuz testi); md. 14 (cinsiyet temelli ayrımcılık); md. 13 (etkili başvuru hakkı)

Başvuru Stratejisi

Çoklu çerçeveleme stratejisi uygulanmalıdır. Dört adımlı model: hakkın tespiti → ilgili içtihat standardı → somut olaya uygulama → sonuç.

Temel Dayanak

Dayanak içtihatlar: Opuz/Türkiye, Osman/BK BD

ÖRNEK DOSYA 18: KHK İLE MEMUR İHRACI (FETÖ dışı)

İhlal İddiaları

Md. 6 (adil yargılanma — savunma hakkının kısıtlanması, delillere erişim engeli, OHAL Komisyonu'nun bağımsızlığı); md. 8 (özel hayat ve mesleki yaşama müdahale); Prot. 1 md. 1 (emeklilik hakları, mülkiyet); md. 13 (etkili başvuru hakkı — OHAL Komisyonu'nun etkililiği); Prot. 4 md. 2 (pasaport iptali — seyahat özgürlüğü)

Başvuru Stratejisi

Çoklu çerçeveleme stratejisi uygulanmalıdır. Dört adımlı model: hakkın tespiti → ilgili içtihat standardı → somut olaya uygulama → sonuç.

Temel Dayanak

Dayanak içtihatlar: Pişkin/Türkiye, Hasan Uzun/Türkiye

KISIM VI GENEL SONUÇ

Kısım VI'da toplam 18 anonimleştirilmiş örnek dosya sunulmuştur: 10 FETÖ dosyası (Kısım VI-A) ve 8 diğer dosya (Kısım VI-B). Her dosya, farklı bir hak ihlali senaryosunu ve farklı bir başvuru stratejisini somutlaştırmaktadır.

Uygulayıcının kendi dosyasına en yakın senaryoyu bulup o senaryodaki adımları kendi davasına uyarlaması önerilir. Çoklu çerçeveleme stratejisi (birden fazla hak maddesini birlikte ileri sürme) tüm dosyalarda ortak stratejidir.

Son kısım — Kısım VII — ekler (kontrol listeleri, süre hesaplama tablosu, şablonlar, faydalı bağlantılar) ile rehber tamamlanacaktır.